Hội chứng phân trắng trên tôm gây ra bởi thể Vermiform có hình thái bên ngoài giống kí sinh trùng Gregarines

Hội chứng phân trắng trên tôm gây ra bởi thể Vermiform có hình thái bên ngoài giống kí sinh trùng Gregarines

Cùng với bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (EMS/AHPND), tỷ lệ tôm nhiễm ký sinh trùng có hình dạng gần giống với trùng hai tế bào gregarine có tên là vermiform (hình dạng giống với giun) ngày càng gia tăng và có diễn biến phức tạp ở các nước nuôi tôm thuộc khu vực Châu Á. Loài ký sinh trùng này thường được tìm thấy trong gạn tụy (HP) và ruột của tôm nhiễm bệnh. Khi tôm nhiễm với cường độ cao sẽ dẫn đến việc hình thành một chuỗi phân có màu trắng thải ra môi trường và hiện tượng này được gọi là hội chứng phân trắng (WFS - white feces syndrome).  




Phân trắng nổi lên mặt nước, trong vó, màu sắc bất thường giữa đoạn tiếp giáp gan và ruột


Mẫu nhuộm tươi mô gan tụy tôm quan sát dưới kính hiển vi quang học (LM) cho thấy cơ thể vermiform gần như là trong suốt. Vermiform không có cấu trúc tế bào. Khi soi dưới kính hiển vi quang học với độ phóng đại cao (40-100X), có thể quan sát thấy vermiform bao gồm một lớp màng dày và có nhiều nếp gấp phức tạp, bên ngoài được bao bọc bởi một lớp màng mỏng. Quan sát dưới kính hiển vi điện tử truyền qua (TEM) cho thấy, lớp màng bao bọc bên ngoài của vermiform không giống với màng sinh chất hay lớp màng ngoài của bất kỳ loài trùng hai tế bào (gregarine) nào đã biết hoặc các sinh vật đơn bào hay đa bào khác. Các thành phần khác  của tế bào
đều không có ở vermiform : ty thể, nhân tế bào, lưới nội chất và ribosome. Bên trong màng tế bào có một cấu trúc hình ống xuất phát từ biểu mô của tế bào gan tụy và đôi khi nó bao bọc toàn bộ tế bào B (B-cell). Khi bóc tách màng tế bào, các tế bào bên trong đã bị ly giải. Ngược lại, các tế bào B vẫn còn nguyên vẹn hoặc tróc ra và tồn tại độc lập trong tế bào biểu mô của gan tụy. Đôi khi chúng kết hợp lại và bao bọc bởi màng tế bào và thường nhầm với kí sinh trùng hai tế bào gregarine khi quan sát dưới kính hiển vi. Đây vẫn còn là nguyên nhân chưa được biết, có thể xem đây là một điều kiện hình thành hội chứng phân trắng từ thể vermiform



Mẫu nhuộm mô gan tụy có sự hiện diện Vermiform


Khi tôm nhiễm vermiform với cường độ cao, chúng làm cho tôm chậm lớn và dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh cơ hội như nhóm vi khuẩn Vibrio. Ngoài ra, mối quan hệ giữa vermiform và bệnh gan tụy cấp tính trên tôm EMS/AHPND cũng cần được nghiên cứu xác định vì đôi khi chúng xảy ra chung với các bệnh này.